FREN SİSTEMLERİ

Araçlarda fren sistemi kullanılmasının amacı, hareket halindeki aracı çabuk ve emniyetli bir şekilde durdurmaktır . Diğer taraftan hareketsiz duran aracın kendi kendine hareket etmesine ve yokuş  aşağı inişlerde arzu edilmeyen  ivmelere mani olmaktır . Bu sebepten dolayı her aracın bir normal işletme freni ve tespit içinde bir el freni ile teçhiz edilmelidir.
Her fren tesiri bir fren kuvvetini şart koşar. Bu kuvvet tekerlek çevresine tesir ederek tahrik esnasında olduğu gibi yol ile tekerlek arasındaki kuvvet bağıntı katsayısından istifa edilir. Fren kuvvetlerini elde etmek için sürtünmeli ve motor frenleri mevcuttur . Fren esnasındaki hareket enerjisi ısıya çevrilmekte olup sadece bunun iletilmesi ve depo edilmesi büyük önem taşımaktadır. Aracın hareketleri organları ve kuvvet iletimindeki dirençler fren tesirini desteklemektedirler.
Sürtünmeli Frenler
İki sürtünme çiftinin birbirine basan sıkma kuvveti araç sürücüsünün adale kuvveti ile, bir kuvvet deposu ile veya her iki kuvvet kaynağı ile elde edilmektedir. Her üç sistemde de kuvvet mekanik olarak sıkma tertibatlarına iletilir.
Sürtünmeli frenleri olan bir fren sistemi esas olarak kuvvetin tatbik düzenleri, kuvvetin iletim ve sıkma tertibatlarından meydana gelmektedir. Frenler,genel olarak tekerlek frenleri olarak yapılırlar; dönen kısım tekerlek ile bağlanmıştır, fakat frenin bir tahrik mili yardımıyla da tekerleğe bağlanması mümkündür.
Araçlarda bütün tekerlekler frenlenmektedir.” Şanzıman frenleri” kuvvet iletim sistemi üzerine bağlanmıştır ve kardan mili diferansiyel mili üzerinden tekerleklere tesir etmektedir.
Fren sistemleri çeşitli şekillerde çalıştırılabilir.
-Sürücü tarafından
-Atalet kuvvetiyle kendi kendine (römorklu sistemler)ayrılması halinde,iletim borusunun patlaması veya çekici  çatalın düşmesiyle.

Motor Frenleri

Bütün araçlarda kullanılan pistonlu motorlarda boşa dönüşte motor frenleyici olarak tesir eder. Bu tesir ilave tedbirlerle arttırılabilmekle beraber bu motor çeşidine ve motor ile aks mili arasındaki iletim oranı ile ilgilidir.motor freninin hidrokinetik değiştiricilerin kullanılması halinde kullanılması mümkündür. Bu frenler sadece aracın hareketi esnasında çalıştıklarından,hareketsiz durumlarda fren olarak kullanılmaları mümkün değildir.

HİDROLİK FREN SİSTEMLERİ

Mekanik çubuklar veya kablolar yerine kullanılan hidrolik veya bir sıvı ile iletilen basınç frenlere tesir eder. Bir çok faydaları yanında daima ve en hızlı bir şekilde devreye girebilmesi,bütün tekerleklerdeki basınç dengesi ve bakım kolaylığı hidrolik frenlerin mekanik frenlerin yerini almasını sağlamıştır. Modern bir araçta fren sistemi yönünden ne gibi şartların yerine getirilmesi gerekmektedir. Frenler kolay ve hissedilebilir şekilde çalıştırılabilmeli ve en kısa zamanda tesir edebilmelidir.
Sert frenlemelerde aracın yönünden sapmasını önlemek için bütün tekerlekler aynı zamanda frenlenmelidir.diğer taraftan bir fren sistemi aşınmaya karşı mukavim,bakıma ihtiyaç göstermeyen ve toz gibi diğer tesirlere karşı hassas olmamalıdır. Fren sistemi araç yükü ve şasi ile tekerlekler arasındaki hareketlerden bağımsız ve tam olarak çalışabilmelidir.
Neticede fren sistemi çok az yer kaplamalı ve az bir ağırlığa sahip olmalıdır. Bütün bu teknik istekler,geliştirilmiş hidrolik frenlerde yerine getirilmektedir.
Hidrolik fren sisteminin en önemli parçaları şunlardır
-İçinde hidrolik basıncın meydana getirildiğimerkez pompası
-Fren tamburu içine yerleştirilmiş olan tekerlek silindiri
-Belirli sabit bir sıvı hacminin tutulabilmesi için gerekli denkleştirme deposu
-Fren boruları ve hareketli araç pedalları arasına yerleştirilmiş olan fren hortumları
-Hidrolik basıncı ileten fren sıvısı
Hidrolik Fren Sistemi Elemanları

1. Merkez Pompası

Merkez pompası hidrolik fren sisteminin merkez noktasıdır. Ayak kuvveti ve belirli durumlarda ilave yardımcı bir kuvvet vakum basınçlı hava ile veya sadece yabancı bir kuvvet ile çalıştırılır. Merkez pompası sadece kendisine tesir eden ayak kuvvetini hidrolik basınca çevirmeyip,bilakis bütün fren durumu ondan başlar ve onun tarafından kumanda edilir.parçaları kendi kendine dolmayı ,aynı şekilde basınç ve hacim dengesini,frenlerin kısa pedal yolu ile hızlı olarak tesir etmesini ve fren sisteminin havaya karşı korunmasını sağlamaktadır.

2. Basamaklı Merkez Pompası

Normal bir merkez pompası ile istenilen maksimum fren ivmesine ulaşılamaz ve hidrolik basıncın ilave bir kuvvet ile takviyesi mümkün değil ise basamaklı merkez pompası kullanımı yoluna gidilir.
Tekerlek frenlerinde fren durumu fren pabuçlarının yaslanması ve basılması şeklinde gerçekleşmektedir. Yaslanma için oldukça az bir kuvvete,basılması için ise gerektiğinde mevcut olan en yüksek ayak kuvvetine ihtiyaç vardır. Bu sebeple yaslanma ve basma işlemine uygun şekilde doldurma ve böylece de hidrolik basıncıda bölme fikri ortaya atılmıştır.
Basamaklı merkez pompası iki kademeli bir gövdeden meydana gelmiş olup büyük çaplı olan kısım doldurma basamağını ve küçük çaplı olan kısım ise basınç basamağını teşkil etmektedir. Fren pedalının çalıştırılmasının başlangıcında doldurma basamağının sıvı hacmi küçük pistonun doldurma delikleri,doldurma rondelası ve primer manşet üzerinden basınç basamağına basılır ve böylece fren pabuçları tanbura yaslanırlar. Fren pedalının daha fazla basılması halinde,belirli bir basınçta,doldurma basamağı pistonu içine yerleştirilmiş olan küresel ventil açar ve böylece basamağının fren sıvısı şimdi doldurma basamağına değil bilakis denkleştirme deposuna geriye akar.Artan basınç ile basınç pistonu içine yerleştirilmiş olan açma pistonu küresel ventili tamamen  açar ve böylece doldurma basamağı tamamen  basınçsız bir duruma girer.Bu noktadan itibaren bütün ayak kuvveti sadece basınç basamağına tesir eder ve bunun neticesi olarak fren pabuçları büyük bir kuvvetle basılır.

3. Tandem Merkez Pompası

Emniyet yönünden iki katlı hidrolik fren sisteminin kullanılmasının istenildiği durumlarda tandem merkez pompası kullanılır.Tandem prensibinde boru sistemi birbirlerinden ayrı olarak çalışan fren hatlarına ayrılmıitır.Herhangi bir sebeple çalışan her iki fren hatlarından biri arızalanarak devreden çıkarsa,kalan fren hattı ile aracın durabilmesi için yeterli bir fren ivmesine ulaşılabilir.İki katlı fren sistemi için gerekli olan iki merkez pompası bir tek cihaz olarak birleştirilmiş ve tandem merkez pompası yaratılmıştır.

MERKEZ POMPALARININ MONTAJINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

Merkez pompalarının arızasız çalışabilmesi için montaj esnasında bazı belirli noktalara dikkat edilmesi gerekir .
Merkez pompası mümkün mertebe yatay olarak bağlanmalıdır.Ayrı olarak öngörülmüş olan denkleştirme depoları merkez pompasından daha yüksek olmalı ve bağlantı boruları hiçbir yerinde alçak olmamalıdır.
Piston ve piston çubuğu esnasında hareketsiz durumda 1 mm`lik bir boşluk olmalıdır.
Manivela kolu hareketi ile piston çubuğu dönme noktasında meydana gelen daire yayı kiriş yüksekliğinin silindir ekseninin her iki tarafına eşit olarak dağılarak piston üzerinde yan kuvvetlerin meydana gelmesi ve piston çubuğunun silindir ağzına temas etmesi önlenebilir.

4. DENKLEŞTİRME DEPOSU

Hidrolik frenlerin en önemli parçalarından biri denkleştirme deposudur.Bunda sadece hacim sıvısı için gerekli fren sıvısı depolanmayıp bilakis hidrolik sistemde herhangi bir şekilde aak meydana gelmesi halinde,belirli bir sıvı rezervinin mevcut olması sağlanmaktadır.Çoğu zaman denkleştirme deposu direkt olarak silindir gövdesiyle bağlanmaktadır.
Fren sıvısının rahat bir şekilde akabilmesi için depo kapağında bir havalandırma deliği bulunmaktadır.Bu deliğin daimi olarak açık bulunması önemlidir.
Denkleştirme deposundaki fren sıvı miktarını kontrol edebilmeyi kolaylaştırabilmek için şeffaf depolar kullanılmaktadır.Çeşitli büyüklükte depolar mevcut olup direkt silindir üzerine oturtturulabildikleri gibi ayrı olarak bağlanabilmektedirler.
Denkleştirme depoları için sıvı seviyesi belirli bir seviyenin altına düştüğü zaman bir şamandıra vasıtasıyla sinyal veren ilave bir elektrik ikaz sistemi vardır.Elektrik kablo bağlantıları bir priz ile yapılmaktadır.Çok önemli olan,denkleştirme deposuna doldurulacak olan fren sıvısının bütün sızdırmazlık parçaları için öngörülmüş olan sıvının olmasıdır.Denkleştirme deposu,doldurma deliğinin 2 cm altına kadar doldurulmalıdır.Mineral yağlar ve uygun olmayan fren sıvıları hiçbir şekilde kullanılmamalıdır.

TANBUR FRENLER

Tanbur frenleri,tekerlek göbeklerine yerleştirilen içten pabuçlu frenlerdir.Sabit duran fren tablasına fren pabuçları ile fren sistemine bağlı olarak veya iki tekerlek silindiri monte edilmektedir.Fren pedalının tesiri ile merkez pompasında meydana getirilen hidrolik basınç tekerlek silindiri üzerinden fren pabuçlarına iletilir.Tekerlek silindirindeki basınç ile pabuçlar üzerindeki balatalar tekerleğe bağlı bulunan dönen tanburun içine sürtünmeye başlar.Meydana gelen sürtünme ile hareket durumuna bağlı olarak aracın frenlenmesi sağlanır.
Tanbur frenlerin üç ana tipi vardır.Bunlar simpleks  fren,dubleks fren ve servo frendir.Pabuçlar sabit dönme noktalı ve serbest hareket eden pabuç şeklinde birbirlerinden ayrılmaktadırlar.Pabuçlar sabit dönme noktasına dayanıyorlar ise bunlar sadece bir yönde serbesttirler.Eğer fren pabucu bir yüzeye dayanıyorsa pabuç iki yönde hareket edebilir.Kayıcı pabuçlar kendi kendilerini merkezliyebilmekte ve böylece eşit bir balata aşıntısı uygun bir dayama yüzeyi ile sağlanmış olmaktadır

1. SİMPLEKS FREN

Fren tabanına bağlı ve içinde iki pistonu bulunan tekerlek silindiri hidrolik basıncı bağlı bulundukları pabuca iletirler.Bunun neticesi fren pabuçları birbirlerinden bağımsız olarak çalışırlar.Dönen fren  tanburu sürtünme kuvveti ile pabuçları beraberce sürüklemeye çalışır.Bu sebeple çekilen fren pabucu ve itilen fren pabucu meydana gelmektedir.Çekme kuvveti ile kuvvetlenmiş bir fren tesiri yaratan ilave bir baskı kuvveti veya servo kuvvet meydana gelmektedir.Burada frenin kendi kendine kuvvetlendirilmesinden söz edilir.Hareket yönüne karşı bir şekilde çalışan itilen pabucun fonksiyonu ise terstir.Kuvvet ve dönme dönme yönü birbirlerine ters olduğu için basma kuvveti ve aynı şekilde fren tesiri azalmaktadır.
Simpleks frenler ileri ve geri harekette aynı fren tesirini gösterdiklerinden ve el freninin gayet kolay bir şekilde kullanılmasının mümkün olması sebebiyle otomobillerde tercihen arka tekerleklere takılmaktadırlar.

2. DUBLEKS FREN       

Dubleks frende kendi kendine kuvvetlendirme tesiri yapan iki primer fren pabucundan faydalanılır ve çok kere balatalara dayama yataklığı yapan tek yönde tesir eden iki tekerlek silindiri karşı karşıya kullanılır.Eğik olarak düzenlenmiş olan dayama düzeyleri bloke olma eğilimini azaltarak balataların eşit olarak aşınmalarını sağlamaktadır.Dubleks fren ile kendi kendine kuvvetlendirme tesirini uygun bir şekilde ilave bir fren yardımcısı olarak değerlendirmek mümkündür.Yalnız geriye doğru hareket halindeki frenlemede sekunder pabuçlar primer pabuç olmakta ve böylece oldukça azaltılmış bir fren tesiri mümkün olmaktadır.Fakat aracın geriye doğru hareketinde de yeteri derecede emniyetle frenlenebilmesi için çok kere arka tekerleklerde dubleks frenler kullanılır.

3. SERVO FREN

Tam fren isimlendirilen servo fren ile baskı kuvvetinin kendi kendine kuvvetlendirilmesinin tam olarak kullanılmasıyla en büyük fren tesiri elde edilir.Bu şekilde Simpleks ve Dubleks sistemlerinin iyi taraflarını bünyesinde bulunduran bir tekerlek freni meydana getirilmiş olmaktadır.Bu frende pabuçlar tekerlek silindiri baskı pimleri ve ayar civatalarının yarıklarında kayar şekilde düzenlenmiştir.Tekerlek ileriye doğru hareket ediyorsa frenleme esnasında  primer pabucun fren tamburu tarafından çekilmesiyle kendi kendine kuvvetlendirme meydana gelmektedir.Fakat burada aynı zamanda serbest harekt eden aralık ayar sistemi her iki pabuç için destekleme yatağı olduğu için primer pabucun dayama kuuvveti ek bir kuvvet olarak sekunder pabuca iletilir.Bu şekilde sekunder pabuç her durumda hidrolik basınç ile meydana getirilen tekerlek silindir piston kuvvetinden daha büyük bir fren kuvveti almaktadır.Ters yönde dönme halinde,yani geriye doğru harekette,servo fren bir simpleks fren olarak çalışır.Servo fren de önemli olan bir hususu her iki geri çekme yayının değişik yay kuvveti düzenidir.Bunlar hareketli destek sistemlerinin yakınında olup fren pabuçlarının tam olarak merkezlenmelerini sağlamaktadırlar.Kuvvetli olan yayın daima sekunder pabuca bağlanması gerekir.Aksi halde merkezleme ortadan kalkmış olur.

4. FRENLERİN ARALIK AYARLARI

Fren pabuçlarının fren balataları fren durumlarının devamına ve sıklığına bağlı olarak aşınmaktadır.Balatalardaki bu aşıntı fren pedal yolunun artmasıyla kendini hissettirmektedir.Bu sebeple fren pabuçlarının zaman zaman ayarlanması gerekir.Frenlerin bu ayarı için fren konstrüksiyonuna bağlı değişik sistemler mevcuttur.Ayar el ile veya mekanik olan otomatik bir sistem ile gerçekleşir.
Eğer frenler zamanında ayarlanmazlar ise fren pedal yolunun aniden fren pabuçlarının yeteri derecede basmama tehlikesi doğabilir.Fren pedal yolu hakikatte fren balatası ile tanbur arasındaki hava aralığına bağlıdır.Bu sebeple fren balatalarındaki bu aşıntı olaylarını denkleştirmek için fren pabuçlarını bu aşıntı miktarı kadar fren tanburu yönünde kaydırmak gerekmektedir.

DİSK FRENLER
Son yıllarda otomobil imalatındaki gelişmeler araçların hız sınırının oldukça artmasını sağlamıştır.Bu gelişmeler kendini bilhassa seyahat araçlarında ve spor arabalarda açıkça göstermiştir.Gayet tabi olarak bu durumda araç frenlerinin zorlanmasıda artmıştır.Tanbur frenleri bugünkü zorlanmalar karşısında Fading (Fren kuvvetinde azalma) olayı göstermektedir.Fakat bu olay bütün tekerleklerde aynı zamanda meydana gelemeyeceğinden aracın hareket yönünde kalması zorlaşır.Seneler önce,frenlerin aşırı derecede zorlandığı spor arabalarda kendi kendini kuvvetlendirme tesiri olmayan disk frenler muvaffakiyetle kullanılmışlardır.En zor şartlar altında bile disk frenler ile hareket yönünden sapma azalmıştır.Bu sebeple bir çok araç,bilhassa ön ask disk frenlerle donatılmaktadır.

1. SABİT SEMER

Disk frenin yapılışı gayet basittir.Fren bir disk ve sabit semerden meydana gelmektedir.Fren diski,fren tanburu gibi özel civatalarla tekerlek göbeğine civatalanır ve göbekte bir fatura ile merkezlenir.Sabit semer diski her iki tarafından çevrelemekte ve iki cıvata ile araç aks kovanına tespit edilmektedir.
Sabit semeri meydana getiren flanş kısmı dört cıvata ile kapak kısmına bağlanmakta olup,her ikisinin arasındaki boşluğa fren balataları eksenel olarak hareket edecek şekilde yerleştirilerek iki pim ile tespit edilmektedir.Silindir ve piston pisliğe karşı,gövdede bulunan dudaklara bir bilezik ve piston üzerine ise kendi sıkması ile tutturulan bir toz başlığı ile korunmaktadır.Her iki silindir bir boru veya kanal ile birbirleriyle birleştirilmiştir.

Fren durumu

Fren pedalının basılmasıyla merkez pompası pistonu fren sıvısını boru ve hortumlar üzerinden sabit semerin pistonlarına ulaştırır.Böylece her iki taraftaki fren balataları aynı anda diske eşit kuvvetle basılır.Fren pedalına tesir eden kuvvet,balatanın basılma miktarının ve böylece frenleme miktarının büyüklüğünün bir ölçüsü olmaktadır.

Çözme durumu

Frenin çözülmesiyle fren pedalı yayı ile merkez pompası pistonu geriye başlangıç durumuna gelir.Aynı zamanda fren boru ve hortumlarında ve tekerlek silindirlerindeki basınç azalarak,pistonlar sızdırmazlık keçelerinin ve sürtünme yüzeylerindeki sürtünme kuvvetiyle geriye doğru çekilerek fren balataları üzerindeki baskı kuvvetleri ortadan kalkmış olur.
Ön basınç ventilinin arkasında tanbur frene doğru sistemde 0,5 ile 1,2 atü basınç bulunurken disk fren sistemindeki basınç 0 atü ye kadar azalmaktadır.Balata sürtünme katsayısının dalgalanmalarına karşın fazla hassasiyet göstermemesi disk frenin en önemli özelliklerinden biridir.Bu durum iki düz yüzeyin birbirleriyle sürtünmesi neticesi tanbur frenlerde meydana gelen kendi kendine kuvvetlendirme olayı burada meydana gelmektedir.Bu sebeple sürücü hassas bir fren dezavantajlamasını düşünmeden fren pedalına basabilir.

Disk Frenlerin Hatalı Yönleri

a) Bu frenlerde kullanılan disk ısı tesiri ile eksenel olarak kendine has bir özellikte şekil değiştirmektedir. Disk yapılışı bakımından tekerleğe ve arabanın içine bakan yüzeyleri aynı olmadığından frenleme esnasında ısınan diskte meydana gelen şekil değiştirme ile diskin soğuması esnasında meydana gelen şekil değiştirme aynı değildir. Bu şekil değiştirme özellikle yüksek hızlarda kendini oldukça hissettirmekte ve balatalarda eşit olmayan aşıntı durumlarını ortaya çıkmaktadır. Diskin bu şekil değiştirme miktarı ,diskin sürtünme yüzeyinin diskin tas gibi görünen kısmı ile birleştirme yerlerinde açılan bir kanal ile belirli bir sınırda tutulabilmektedir.
Kanallı disklerde ise bu sadece diskin iki parça halinde ,daha doğrusu diskin sürtünme kısmının diskin tas kısmından ayrılması ile yapılmaktadır.
Bu şekilde balataların sürtündüğü diskin ısı tesiri altında tas kısmından ayrı olarak serbestçe hareket etmesi temin edilmektedir.
b) Disk frenlerde meydana gelen ısı ,tambur frenlerine nazaran havaya daha çabuk iletilmekle beraber son zamanlarda artan araba hızları dolu olarak yapılan disklerdeki ısı seviyesini 650-700 C kadar yükseltilmesine sebep olur. Bu artan sıcaklık seviyesi ise balataların daha çabuk aşınmasına ve ömürlerinin epey azalmasına sebep olmaktadır. Balataların ömürlerinin artırılması ancak diskte meydana gelen yüksek sıcaklık seviyesinin indirilmesi ile mümkün olmaktadır. Bu sebepten ötürü son zamanlarda pahalı olmasına rağmen büyük arabalarda kanallı diskler kullanılmaya başlanmıştır. Bu kanallı diskler seviyesinde kanallardan geçen hava debisi ile sürtünme yüzeylerinin sıcaklığı,ısıya çeviren kinetik enerjisinin büyüklüğüne göre 150-200 C  kadar düşürülebilmektedir. Bu şekilde balataların yaşama ömrüde hissedilir derecede yükseltilebilmektedir.
c) Disk fren balatalarının sürtünme yüzeyleri alan olarak tanbur fren balatalarınınkine nazaran çok daha küçük olduğundan bu balataların yüzey basınçları epey yüksektir.
Yüksek basınç:
Tanbur fren balatasında P max=150-200 N/ cm.cm
Disk fren balatasında P max =700-1000 N / cm.cm
Bu yüksek düzey basıncı disk fren balatalarının fren hatalarının ömrünün kısalmasına sebep olmaktadır.Takriben,tanbur frenlerinde 50.000 km de değiştirilen balatalar,disk frenlerine 30.000 km sonunda değiştirilme zorunluluğunu ortaya çıkarmaktadırlar.
d) Arka tekerleklerde kullanılan disk frenlerde ortaya çıkan bir zorluk, el freninin semer ile bağlanmasıdır.Bunun çözümü pahalı olmasına rağmen disk freninin zayıf iç faktörlü fren olması yüzünden disk taşının içine yerleştirilen küçük bir Duo-Servo el freni ile yapılmaktadır.Fakat son yıllarda geliştirilmiş olan birleşik disk freni bu problemin çözülmesinde büyük rol oynamıştır.
e) Disk frenlerinin zayıf iç faktörlü fren olmaları sebebiyle fren kuvvetlendiricilerine ihtiyaç vardır.Bu ise otomobil imalatçısı için ilave bir masraf olmaktadır.

Disk Frenlerinin Faydalı Tarafları

Disk freninin en büyük faydalı tarafı zayıf iç fren faktörlü bir fren olmasıdır.Bu frenin balata sürtünme katsayısının değişimine karşı sabit bir iç fren faktörüne sahip olması,tanbur frenlerde meydana gelen ;
-Frenleme esnasında arabanın yana kaçışı
-Yüksek sıcaklıklarda kuvvetli Fading olayı
-Akslardaki fren kuvveti dağılımın birbirine uymaması
gibi tehlikeli durumları azalmaktadır.Otomobil firmaları pratikte ortaya çıkan bu tehlikeli durumların ortadan kalkmasına karşılık,disk frenin kullanılması ile azalan iç fren faktörünün bir fren kuvvetlendiricisi ile desteklenmesi yoluna gidilmektedir.

KİLİTLEME ÖNLEYİCİ SİSTEM (ANTİ BLOKE SİSTEMİ ABS)

Kilitleme önleyici sistemin görevi, kuvvetli frenleme sırasında tekerleklerin
kilitlenmesini önlemektir.Yani, tekerlekler kaymaya başlamaksızın kilitleme sınırına kadar frenlemedir. Bu husus otoyolların tüm özelliklerinde sağlanmalıdır
Bir tekerleğin kilitleme tehlikesi doğar doğmaz bu tekerleğin devir sayısı düşer.Bunun için elektronik kumanda cihazı hidrolik üniteye “Fren hidroliğini çek” komutunu verir.Bunun üzerine geri iletme pompası devresine iletir.Fren basıncının ortadan kaldırılması, tekerleğin kilitleme tehlikesini önler.Aynı anda tekerlek tekrar hızlanır.Elektronik kumanda cihazı tekerliğin yeniden kuvvetli bir şekilde frenlenebileceğini tekrar belirler ve hidrolik üniteye “Fren hidroliğini gönder” komutunu verir.Böylece manyetik supap üzerinden basınç tekrar yükselir.Ayarlama süresi yeniden başlar.

Emniyet (Güvenirlik) Avantajı

ABS fren ; prensipte;tutma,bırakma,belirli aralıklarla tutma ve bırakma sistemidir.Tutmanın belirli aralıklarla bırakılması işlemi,her bir tekerleğin tutulmasını başka bir ritmle bırakacak şekilde olan elektronik ve hidrolik tertibatlarla yapılır.Emniyet açısından sistemin kusursuz olarak çalıştığı sürekli kontrol edilir ve denetlenir.Motorun çalışmasıyla sistem tam olarak çalışıyor ise kontrol lambası söner.Sistemde bir arıza var ise bu lamba sürekli yanar.
Hareket sırasında bir arıza meydana gelirse,ABS otomatik olarak devre dışı kalır ve uyarı lambası devreye girer.
-Tekerleklerin kilitlenmesi önlenir.
-Acil frenlemede araç hareket yönünde ve en uygun direksiyon konumunda durur.
-Fren kuveti ideal kullanıldığı için fren yolu kısalır.
-Pahalı bir sistemdir.
-Kazadan sonra fren izi oluşmaz.
Kullanıldığı yer:Hidrolik fren sistemli pahalı otomobillerde ve hava basınçlı fren sistemine sahip ağır yük ve yolcu taşıma araçlarında.  









Arkadaşlar Eklentiler de Word belgesi olarak var içeriğide aşağıda , resimleri de mevcut yardımcı olur umarım.

İÇİNDEKİLER
FREN SİSTEMLERİ.............................................................1
Sürtünmeli Frenler............................................................1
Motor Frenleri...................................................................2
HİDROLİK FREN SİSTEMLERİ...............................................2
Hidrolik Fren Sistemi Elemanları..........................................3
1. Merkez Pompası.............................................................3
2. Basamaklı Merkez Pompası..............................................4
3. Tandem Merkez Pompası.................................................5
MERKEZ POMPALARININ MONTAJINDA DİKKAT.......................5
EDİLECEK HUSUSLAR...........................................................5
4. DENKLEŞTİRME DEPOSU...................................................6
TANBUR FRENLER................................................................7
1. SİMPLEKS FREN...............................................................8
2. DUBLEKS FREN................................................................9
3. SERVO FREN...................................................................9
4. FRENLERİN ARALIK AYARLARI...........................................10
DİSK FRENLER.....................................................................11
1. SABİT SEMER..................................................................11
Fren durumu.......................................................................12
Çözme durumu....................................................................12
Disk Frenlerin Hatalı Yönleri...................................................13
Disk Frenlerinin Faydalı Tarafları............................................14
KİLİTLEME ÖNLEYİCİ SİSTEM (ANTİ BLOKE SİSTEMİ ABS).........15
Emniyet (Güvenirlik) Avantajı..................................................16